Dochter Liesbeth List staat ieder jaar even stil bij overlijden van haar moeder

Tekst: Andries Jelle de Jong

25 maart 2026

In coronatijd was het tijdens de lockdown onmogelijk om een waardig afscheid van Liesbeth List te organiseren., die op 25 maart 2020 overleed. Haar enig kind Elisah Baijens (42) maakte er toch wat van.

Bovendien vertelt Elisah Baijens over een emotioneel bezoek aan een kerkhof van haar moeder Liesbeth List op Sri Lanka. Terugblikkend zegt Elisah: “Mijn moeder had zoiets van: dood is dood. Cremeren, daar was ze heel stellig in. Ze had er verder niks mee.”

Elisah, het overlijden van jouw moeder Liesbeth List had in maart 2020 natuurlijk grote impact op je. De situatie werd extra verdrietig vanwege de strenge coronaregels: jullie konden nauwelijks een uitvaart organiseren…

“Dat klopt. We hebben haar thuis opgebaard in de studio van mijn man. We hebben een beperkt aantal vrienden en kennissen afscheid laten nemen. In intieme kring hebben we haar zelf weggebracht naar het crematorium. Met dank aan Jan Slagter is er een jaar later bij Omroep Max een soort televisie-uitvaart voor haar georganiseerd, zodat iedereen er thuis naar kon kijken. Iedere keer als we de bijzetting van de urn met haar as wilden plannen, kwam er opnieuw een lockdown. Het werd ons zelfs verboden om bekend te maken dat we haar as gingen bijzetten of een erehaag te vormen. Dagenlang heb ik gastenlijsten zitten maken. Ik had een lijst van duizend man, een lijst van honderd man, van zestig, van vijftig en van dertig. Het werd steeds strenger en uitstellen kon niet meer.”

‘Heel pijnlijk voor familieleden’

“De opnames moesten doorgaan om nog op tijd tot een uitzending te kunnen komen. We zijn dus samen gekomen met alleen de mensen die hebben meegewerkt aan het programma. Verder niet. Dat was wederom heel pijnlijk voor familieleden die er niet bij konden zijn, maar tegelijk ook één van de redenen dat we de as hebben bijgezet op Zorgvlied. Dat zou ik namelijk normaal gesproken nooit hebben gedaan, want ik hou helemaal niet van kerkhoven, begraafplaatsen of plekken waar je naartoe kunt gaan om een overledene op te zoeken. Toch heb ik het bij mijn moeder wel gedaan. Op deze manier konden mensen achteraf toch naar Zorgvlied gaan om afscheid van haar te nemen.”

Heb je daar nog veel reacties op gehad? Dat mensen het fijn vonden om toch een laatste groet aan Liesbeth List te kunnen brengen?

“Jazeker, dat werd heel erg gewaardeerd. Tot op de dag van vandaag krijg ik berichtjes en foto’s van mensen die daar zijn. Dan poetsen ze de steen op en ze denken ook weer even aan Ramses Shaffy, want daar staat mijn moeder naast. Ook heel mooi, dat uitgerekend daar nog plek was. Alsof het zo moest zijn. Later hoorde ik dat mijn moeder ook weleens gegrapt heeft: ‘Zet mijn urn maar op de steen van Ramses.’ Zelf heb ik het daar nooit met haar over gehad. Mijn moeder had zoiets van: dood is dood. Cremeren, daar was ze heel stellig in. Ze had er verder niks mee.”

Laatste rustplaats

“Ze is opgegroeid op Vlieland, daar zijn haar pleegouders begraven. Ik heb haar wel gepolst of ze haar laatste rustplaats ook op Vlieland wilde, maar dat liet ze in het midden. Ze zei me dan: ‘Kan me niks schelen, als ik dood ben, merk ik er toch niks meer van.’ Het was dus voor mij best wel ingewikkeld om te beslissen wat er uiteindelijk moest gebeuren met haar as. Ik ben enig kind en had geen broers of zussen om het te overleggen. Ík moest de beslissing nemen. Als ze alleen maar mijn moeder was geweest, was het een stuk eenvoudiger geweest. Maar behalve mijn moeder was ze ook Liesbeth List. Een zangeres aan wie mensen veel herinneringen hebben en bij wie ze emoties voelen.”

Je voelde misschien ook de druk van: de liefhebbers willen nog massaal afscheid van haar kunnen nemen?

“Het was niet zozeer een druk, maar ik wilde het de mensen vooral gúnnen. Ik sta nog steeds achter de keuzes die ik heb gemaakt in die moeilijke tijd. Natuurlijk heb je altijd mensen die het niks vinden en het liever anders hadden gezien, maar ik heb in de loop der jaren geleerd om te kijken naar de positieve verhalen en de negatieve reacties achter me te laten. Dat is soms wel moeilijk, want de negatieve uitlatingen onthoud je makkelijker dan de complimenten. Maar dat is een les die we allemaal moeten leren in het leven, denk ik.”

Elisah, je noemde net Vlieland, het eiland waar je moeder ondanks alles een gelukkige jeugd doormaakte. Heb jij nog iets met je moeders locaties van vroeger? Bandoeng, Indonesië of Vlieland?

“Niet echt. Mijn moeder was een dochter van Nederlandse ouders in Nederlands-Indië. Haar tijd daar was natuurlijk een ramp. Ik denk dat er bij mijn moeder veel pijn rustte op die locatie op Sri Lanka. Het Rode Kruis heeft mijn oma en mijn moeder daar toen naar toe gebracht. Daar is mijn oma opgenomen en daar heeft ze suïcide gepleegd. Die plek heeft uiteindelijk mijn moeders hele leven bepaald. We zijn ooit een keer teruggegaan, bij wijze van vakantie, op zoek naar het graf van mijn moeders moeder. Dat bestond toen al niet meer. Om het verdriet van mijn moeder te zien, was voor mij als puber destijds best wel moeilijk. Bovendien sprak ze nooit over haar verleden. Ze wist ook heel veel niet meer van de oorlog. Dat hoor je veel vaker van kinderen van oorlogsslachtoffers, dat er vrijwel niet over wordt gepraat.”

Midden in de rimboe

“We stonden midden in de rimboe en er waren alleen keien te zien. We hadden wel het grafnummer, maar op de locatie stond hier en daar alleen nog een enkel hekje. Ik vond het moeilijk om met de emoties die ik zag bij mijn moeder, om te gaan. Ik had er daarvoor nooit echt met haar over gesproken op een dieper niveau. Zij schermde dat consequent af. Het graf van haar moeder was vergaan. Opgeslokt door de natuur. Toch hielden we vol en kwamen we een dag later met een gids terug. We waren erg volhardend, mijn vader wilde niet weg voordat we het hadden gezien.”

‘Het graf was echt vergaan‘

“Toen kwam de gids met een kaart en zagen we een hoekje waar een aanwijzende steen door vocht was vrij gevreten: zo zagen we waar we ongeveer moesten zijn. Er stonden echter geen stenen of kruisen meer, het graf was echt vergaan. Het graf op Vlieland van de pleegouders van mijn moeder is er nog wel. Dat hou ik ook wel in ere. Als ik op Vlieland ben, ga ik erheen. Er is een mooi kunstwerk onder de vuurtoren gemaakt voor mijn moeder en er is een Liesbeth List-pad geopend. Dus vorig jaar ben ik er wat vaker geweest. Al ben ik niet zo van de kerkhoven: áls ik er dan ben, wil ik er wel even bij stilstaan.”

Korte achtergrond Liesbeth List

Liesbeth List is op 12 december 1941 geboren als Elisabeth (Elly) Dorathea Driessen in Bandoeng, Indonesië. Op éénjarige leeftijd werd haar vader te werk gesteld in de ondergrondse mijnen en kwam ze samen met haar moeder in een Jappenkamp van Nederlands-Indië. De verschrikkingen die haar moeder daar vier jaar lang moest ondergaan, zijn niet te beschrijven noch te bevatten. Enkele weken na de bevrijding en de hereniging met haar man, stapte ze zelf uit het leven.

Opgegroeid op Vlieland

Toen haar kind in veiligheid was, zag ze geen reden van bestaan meer. Met haar vader kwam Liesbeth (toen nog Elly) terug naar Nederland. Hij hertrouwde. Het klikte niet tussen Elly en haar stiefmoeder, die eveneens een kampverleden had. Tot haar zevende jaar slingerde ze heen en weer tussen de liefde van haar vader en de afkeer van haar stiefmoeder. Ze werd uit huis geplaatst. Op Vlieland groeide Elly Driessen op als Liesbeth List. Haar pleegouders runden een hotel en later werd vader List vuurtorenwachter. In dit gezin heeft Liesbeth een gelukkige tijd meegemaakt. 

Foto’s: NL Beeld, ANP & AJDJ